Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động nhanh, môi trường kinh doanh tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Những thay đổi về công nghệ, địa chính trị, chuỗi cung ứng và yêu cầu phát triển bền vững đang đặt ra những bài toán quản trị ngày càng phức tạp.
Nếu trước đây vai trò của CEO chủ yếu xoay quanh việc mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu, thì ngày nay, lãnh đạo doanh nghiệp phải đồng thời giải quyết nhiều lớp thách thức khác nhau, từ chiến lược dài hạn, quản trị rủi ro cho tới chuyển đổi tổ chức.
Vậy CEO Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn nào trong giai đoạn hiện nay?
Biến động kinh tế toàn cầu và sự bất định của thị trường
Một trong những thách thức lớn nhất đối với lãnh đạo doanh nghiệp là mức độ bất định ngày càng cao của môi trường kinh doanh.
Sự thay đổi nhanh của kinh tế thế giới, căng thẳng địa chính trị, biến động lãi suất và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đều có thể tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp tại Việt Nam.
Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, sự suy giảm nhu cầu tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu có thể làm thay đổi toàn bộ kế hoạch sản xuất và đầu tư. Trong khi đó, các doanh nghiệp nội địa cũng phải đối mặt với sức mua biến động, thuế và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.
Trong bối cảnh này, CEO không chỉ cần tư duy chiến lược mà còn phải có khả năng điều hướng doanh nghiệp trong môi trường bất định, liên tục điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và phân bổ nguồn lực linh hoạt.
Áp lực chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ
Chuyển đổi số đã trở thành một trong những ưu tiên chiến lược của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế triển khai lại không hề đơn giản.
Nhiều CEO phải đối mặt với những câu hỏi khó:
- Nên đầu tư vào công nghệ nào để tạo ra giá trị thực sự?
- Làm thế nào để triển khai chuyển đổi số mà không làm gián đoạn hoạt động hiện tại?
- Làm sao để đội ngũ nhân sự thích nghi với những thay đổi lớn về quy trình và văn hóa làm việc?
Sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và phân tích dữ liệu đang mở ra nhiều cơ hội mới, nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực lớn đối với lãnh đạo doanh nghiệp. Những quyết định đầu tư công nghệ sai lầm có thể khiến doanh nghiệp mất đi lợi thế cạnh tranh hoặc lãng phí nguồn lực đáng kể.
Do đó, CEO ngày nay không chỉ cần hiểu về kinh doanh mà còn phải có tư duy công nghệ và khả năng khai thác dữ liệu trong quá trình ra quyết định.
Áp lực tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và ESG
Một xu hướng rõ rệt trong những năm gần đây là sự gia tăng của các tiêu chuẩn về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG).
Đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.
Các đối tác quốc tế và nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến các yếu tố như:
- tác động môi trường của hoạt động sản xuất
- điều kiện lao động và trách nhiệm xã hội
- tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp
Điều này buộc các CEO phải tích hợp ESG vào chiến lược kinh doanh, từ quản lý năng lượng, kiểm soát phát thải đến xây dựng hệ thống quản trị minh bạch.
Việc chuyển đổi sang mô hình kinh doanh bền vững không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính mà còn yêu cầu tầm nhìn dài hạn và năng lực quản trị toàn diện.
→ Tìm hiểu chương trình Thạc sĩ chuyên nghiệp về Môi trường, Xã hội và Quản trị (PM-ESG)
Quản trị nhân tài trong thị trường lao động cạnh tranh
Nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành yếu tố quyết định đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc thu hút và giữ chân nhân tài ngày càng khó khăn.
Sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam đã tạo ra một thị trường lao động cạnh tranh hơn. Những chuyên gia có kỹ năng cao trong các lĩnh vực như công nghệ, dữ liệu, tài chính hay quản trị chiến lược luôn nằm trong nhóm được săn đón.
Đối với CEO, thách thức không chỉ nằm ở việc tuyển dụng mà còn ở việc xây dựng một môi trường làm việc đủ hấp dẫn để giữ chân nhân tài trong dài hạn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị nhân sự, từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình trao quyền, khuyến khích sáng tạo và phát triển năng lực cá nhân.
Tái cấu trúc và nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp
Một đặc điểm nổi bật của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam là tỷ lệ lớn doanh nghiệp gia đình hoặc doanh nghiệp do nhà sáng lập điều hành. Trong giai đoạn tăng trưởng ban đầu, mô hình quản trị dựa nhiều vào kinh nghiệm và quyết định cá nhân có thể mang lại hiệu quả.
Tuy nhiên, khi doanh nghiệp mở rộng quy mô hoặc tham gia thị trường quốc tế, mô hình này thường bộc lộ những hạn chế.
Các CEO ngày càng phải đối mặt với yêu cầu chuyên nghiệp hóa hệ thống quản trị, bao gồm:
- Xây dựng cấu trúc tổ chức rõ ràng
- Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ
- Nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính và ra quyết định
Quá trình chuyển đổi từ mô hình quản trị dựa trên kinh nghiệm sang mô hình quản trị theo hệ thống và chuẩn mực quốc tế là một thách thức không nhỏ đối với nhiều doanh nghiệp.
Áp lực học tập và nâng cấp tư duy lãnh đạo
Một điểm đáng chú ý trong bối cảnh hiện nay là vai trò của CEO ngày càng trở nên phức tạp.
Lãnh đạo doanh nghiệp không chỉ cần hiểu về thị trường và tài chính, mà còn phải nắm bắt các xu hướng công nghệ, phát triển bền vững, quản trị rủi ro và chiến lược dài hạn. Khối lượng kiến thức và kỹ năng cần thiết để điều hành một tổ chức ngày càng lớn.
Chính vì vậy, ngày càng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lựa chọn quay lại học tập và nâng cấp năng lực quản trị thông qua các chương trình đào tạo dành riêng cho lãnh đạo cấp cao. Việc tiếp cận các tư duy quản trị hiện đại, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và trao đổi với cộng đồng lãnh đạo là một cách quan trọng để CEO thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh.
Nhìn tổng thể, CEO Việt Nam đang phải điều hành doanh nghiệp trong một môi trường phức tạp hơn nhiều so với trước đây. Từ biến động kinh tế, áp lực chuyển đổi số, cạnh tranh nhân tài cho đến yêu cầu phát triển bền vững, mỗi yếu tố đều đòi hỏi năng lực lãnh đạo ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ nằm ở vốn, công nghệ hay thị trường, mà ngày càng phụ thuộc vào tư duy chiến lược và năng lực quản trị của đội ngũ lãnh đạo. Những CEO có khả năng học hỏi liên tục, thích nghi nhanh và xây dựng hệ thống quản trị vững chắc sẽ là những người có nhiều cơ hội dẫn dắt doanh nghiệp phát triển bền vững trong giai đoạn mới của nền kinh tế.
→ Tìm hiểu chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh cho các Nhà quản lý (EMBA)
